May 21, 2018

మన్నెముల్లు

మన్నెముల్లు

సురిగాడి చేతిలో ఏదో గుచ్చుకుని విరిగిపోయింది. బహుశా ఓ పేడో లేకపోతే ఓ ముల్లో అయుండచ్చు. వాళ్ళమ్మ పిన్నీసుతో దాన్ని తీసేసింది. అయినా ముల్లు దిగినచోట చిన్నగా వాము ఉండి ఒక కోణంలో నొప్పి అంటున్నాడు. బహుశా ఆ పేడో ముల్లో మొత్తం బయటకొచ్చేకుండా ఇంకా కొంచెం చేతిలో మిగిలిపోయుండాలి. మొన్నోసారి నాకూ అంతే జరిగింది. చిటికెన వేలు రెండో కణుపు దగ్గర పేడు దిగింది, తీసేసాను. మొత్తంరాలేదు. అబి బొబ్బలావచ్చి, చీముకారి మొత్తానికి ఒక నెల్ల తర్వాత పేడు పేడు బయటకి దానంతట అదే వచ్చేసింది. శరీరం ఎంత తీవ్రప్రయత్నం చేస్తుందో కాదా సెల్ఫ్ హీల్ చేస్కోటానికి?

నా చిన్నప్పుడు పల్లెల్లో తిరుణాళ్ళకి వెళ్ళినప్పుడు *మన్నెముల్లు* అని ఓ మూడు పరికరాల సెట్టు అమ్మేవాళ్ళు. దాంట్లో ఒకటి చిటికెన వేలంత పొడవుతో ఉండే చిన్న చిప్పగంటె. రెండోది థోంగ్స్. ముల్లుని పట్టుకుని పీకటానికి. మూడోది కుట్టుకోటానికన్నట్టుగా ఉండే ఓ సూది. ఆ సూదిని మన్నెముల్లు అంటారు.

మన్నెము [ mannemu ] or మన్యము mannemu. [from Skt. మాన్యము.] n. Land given as a token of respect. సమ్మానించి యిచ్చిన కొంత భూభాగము. High-lands, hilly land, hill-country, uplands. Agency tracts. మన్నెపుజ్వరము jungle fever. మన్నెపుదేశము highlands. లోమన్యము the interior of the hills. "అనయంబు రజతాద్రి యట్టి దుర్గంబు మనకు గల్గన నేల మన్నెముల్." BD. iii. 1093. మన్నెకాడుమన్నెదొర or మన్నెపుదొరmannckāḍu. n. A highland chieftain. మన్నెపువారు hill people. మన్నెపుగొడ్డలి a broad axe, a woodman's axe, a highlander's axe. మన్నెముల్లు manne-mullu. n. A large needle used to remove thorns from the feet of goats. "మందులపొడిబుర్ర మన్నెముల్లుతోలుకుళ్లాయి." H. ii. 85. మన్నెరికము manne-rika-mun. Chieftainship, the state of being a lord among the hill people, మన్నెపుదొరతనము. "వలపుల మన్నెరికంబు" Vijayanti. ii. 66. టీ మోహములయొక్క ప్రభుత్వము.

May 19, 2018

ఇది ప్రజాస్వామ్య విజయం ఎలా అవుతుంది?

ఇది ప్రజాస్వామ్య విజయం ఎలా అవుతుంది?
యం.యల్.యే లను అక్కడే ఉంచి, *నిర్బంధించకుండా* వదిలేసి, ఎంత ప్రలోభాలు పెట్టినా *మా పార్టిని మేము వీడము* అని చెప్పగలిగిన నాడు - అది ప్రజాస్వామ్య విజయం.
హోటళ్ళలో క్యాండిడేట్లను దాపెట్టే ప్రతోడు ప్రజస్వామ్య విజయం అనేవాడే

I see loopholes in law.

Windshield

మొన్నోరోజు HOV లైన్లో నా మానాన నేను ఇంటికి కారు నడుపుకుంటూ రేడియో వింటూ వెళ్తున్నా. US 290 expansion గత పదేళ్ళుగా నడుస్తున్నది. సూరిగాడికి పెళ్ళై పిల్ల్లు పుట్టేప్పటికి తప్పక రెడీ అవుతుందని నా ప్రగాఢ నమ్మకం. సరే, మొన్న అలా వెళ్తున్న నేను నా పక్కనే ఓ పెద్ద ట్రైలర్ వెళ్ళటం గమనించాను. అది వెళ్ళిన ఒక నిమిషానికి ఓ పెద్ద శబ్దం. బెలూన్ పగిలిన శబ్దం వినిపించింది. ఏదో ట్రైరో ఏదో బ్లాస్ట్ అయుంటుందని అనుకుని నా మాన నేను ఇంటికొచ్చి, కారాపేసి, తాళం తీస్తూ Windshield right corner వైపుకి అనుకోకుండా చూశాను. రెండు అరచేతుల మేర అద్దం పగిలిపోయుంటాన్ని గమనించి గుండె గతుక్కుమంది. అదే అద్దం మొత్తం పగిలి షాటర్ అయి కళ్ళల్లోనో ముఖంమీదనో పడుంటే అనిపించింది.

ఈ దేశంలో క్రాక్ కొట్టిన అద్దాలతో కార్ డ్రైవ్ చేసేవాళ్ళు ఎందరో.
పగిలిపోయినా నెర్రె కొట్టిన అద్దంతో తిరగటం ఏమాత్రమూ మంచిది కాదు. సెక్యూర్ అసలు కాదు.
ఈ దేశంలో ప్రతీదానికి బీమా ఉండాలి. ఇండి తీరాలి. బీమా సర్వ రక్ష అనుకుంటాం. కానీ కాదు. బీమా ప్రతినిధి కాలికేస్తే ఏలుకేస్తాడు. ఏలికేస్తే కాలికేస్తాడు. చివరాకరికి డిడక్టబుల్ అంటాడు. అక్కడే మనకి గొళ్ళెం పడుతుందని తెలియని బీమా గొర్రెలం మనం.

వెంటనే బీమావారికి కాలు చేస్నినాను. అమ్మా అయ్యా ఇదీ పరీస్థితి అని. అయ్యోపాపం ఔనా! అరె! అలా అయ్యిందా? సారీనే! బాధపడకు మరి. ఇవన్నీ సహజం...ఎన్నిమాటలు చెప్పిందో ఆమె. మా పెదనాన్నగారి బాబాయి కూతురు కూడా అంత ఇదిగా మాట్టాడుండదు.

అక్కా! సరేకానీ, ఏవన్నా సహాయం చేస్తావా? అన్నాను చివరికి ఆశతో దింపుడు కళ్ళతో.
తమ్మీ! హనీ! నేనిక్కడుంది ఎందుకనుకున్నా! భలేవాడివే! సేఫ్లైట్ అని ఓ కంపెనీతో మనకి మాంచి రిలేషన్ ఉంది. వాడికి చెప్పి నీ అద్దం బిగించేయిస్తా. అయితే నీ డిడక్టబుల్ #$500 కదా! ఏటి? అలా బేలగా చూడకు. అద్దం ఖరీదు #$299 అవుతుంది. వాడొస్తాడు. ఆడబ్బులిచ్చి చక్కగా వేయించుకో అంది ఆమె హుందాగా గొప్పగా పెద్దగా ఓ అక్కలా ఓదార్చుతూ.

కర్మరా బాబూ అనుకుని వాడితో అపాయింటుమెంటు తీస్కుని నిట్టూర్చాను.

ఓ సాయంత్రం వాడొచ్చాడు, సేఫ్లైట్ అని వ్యాన్ వెస్కుని. హహహ! ఏవిటి! హహహ అద్దం పగిలిందే హహహ అంటాడు. అన్నాయ్! నవ్వకు! నీ డబ్బు నాజేబుకి చిల్లు. ఏంచేస్తాం అని వాడికి కారు అప్పగించాను.

కానీ వాడు బాగనే చేసాడని నా అభిప్రాయం.

Apr 14, 2018

కలగనే కన్నుల్లో కరగకే కన్నీరా

ఇళయరాజా స్వరంలో ఓ రకమైన మార్దవం ఉంటుందని నాకనిపిస్తుంది. ఈపాట ఓ ఉదాహరణ. రాంగోపాల్ వర్మ తీసిన గాయం అనే సినిమాని అనేకసార్లు చూసానిదివరలో. గాయం సినిమాకి సీక్వెల్ వచ్చిందని విన్నా కానీ చూట్టం పడలేదు. ఈరోజు యూట్యూబులో దొరికితే చూట్టం మొదలెట్టాను.

1993 గాయంలో జగపతి బాబుకీ గాయం 2 లో జగపతి బాబుకీ తేడా ఉంది. వయసులో!

సినిమా మధ్యలో ఈ పాట.

కలగనే కన్నుల్లో కరగకే కన్నీరా
కలసిన గుండెల్లో కలతలే కన్నారా
నిన్న మొన్న నీడల్లేనీతో ఉన్న సందెల్లే
ఈ వెతలుగ చెలరేగేనా
నాతో సాగే స్నేహం... నాలో రేపే శోకం
శాపంలాంటి దూరం... చూపించేనా తీరం
కలగనే కన్నుల్లో కరగకే కన్నీరా

ఏనాటిదో అనురాగం ఈనాడిలా పెనవేసే
పాదం సాగే ప్రతిచోట పాశం తానే అడుగేసే
మనసే మురిసే మలుపులలోన
వెతలే రగిలే ఎద లయలోన
మదిని వీడని మమతిదియని
మరి మరి ముడిపడగా
కలగనే కన్నుల్లో కరగకే కన్నీరా


గాయం మాన్పే చెలిమేదో కాలం ఇలా కలిపేనా
గమ్యం చేరే తరుణాన గాలి వాన ఉరిమేనా
ఒడిని వెతికే సమయములోన
ధరణి కనని మది కుమిలేనా
వలచిన కథ వరము అవ్వనీ
చెరగని గురుతులుగా
కలగనే కన్నుల్లో కరగకే కన్నీరా
కలసిన గుండెల్లో కలతలే కన్నారా
నిన్న మొన్న నీడల్లే నీతో ఉన్న సందెల్లే
ఈ వెతలుగ చెలరేగేనా
నాతో సాగే స్నేహం... నాలో రేపే శోకం
శాపంలాంటి దూరం... చూపించేనా తీరం
కలగనే కన్నుల్లో కరగకే కన్నీరా

ఈ పాట రచయిత *వనమాలి*.
ఎవరయ్యా ఈయన అని సోధిస్తే ఈయన రాసిన ఈ పాట తగిలింది - ఆర్య 2 నుంచి

కరిగేలోగ ఈ క్షణం
గడిపేయాలి జీవితం
శిలగా మిగిలే నా హృదయం సాక్షిగా
కనులై పోయే సాగరం
అలలై పొంగే జ్ఞ్యాపకం
కలలే జారే కన్నీరే చేరగా
గడిచే నిమిషం గాయమై
ప్రతి గాయం ఓ గమ్యమై
ఆ గమ్యం నీ గుర్తు గా నిలిచే నా ప్రేమ


పరుగులు తీస్తూ అలసిన ఓ నది నేను
ఇరు తీరాల్లో దేనికి చేరువ కాను
నిదురను దాటి నడిచిన ఓ కల నేను
ఇరు కన్నుల్లో దేనికి సొంతం కాను
నా ప్రేమే నేస్తం అయిందా
నా సగమే ఓ ప్రశ్న గా మారిందా
నేడీ బంధానికి పేరుందా
ఉంటే విడదీసే వీలుందా

ఈ పాటలో ఈ రచయిత ఆలోచన నాకు బాగా నచ్చింది. గాయం 2 లో పై పాట నాకు బాగా నచ్చింది

Mar 30, 2018

సూరిగాడి పుట్టిన్రోజు



నా బ్లాగు టపాలు కొన్నిటికి సూరిగాడే స్పూర్తి. వాడు చేసే అల్లరి పనులు, వాడు పెరగటం, వాడి గోల, వాడి హేల, వాడి బాధ, వాడి ఆనందం, వాడి ఆలోచనలు, వాడి మాటలు, వాడి పాటలు...... ఎన్నో!

అమెరికాలో భారతీయ సంతతి అనే విషయాన్ని ఊహిస్తే - పిల్లల పెంపకం అంత సుళువు కాదు. మనతనం చొప్పించాలి, చప్పించగలగాలి, పిల్లలు ఆ అవకాశాన్ని ఇవ్వాలి. వాళ్ళు దాన్ని తీస్కోగలగాలి

ఏవైనా!

సూరిగాడి పుట్టిన్రోజు ఇవ్వాళ్ళ. వాడికి ఆశీస్సులు

Mar 1, 2018

అధికమోతాదులో కార్బన్ మోనాక్సైడ్ పిల్ల్చటం

మొన్నీమధ్య జరిగిన ఒక చిన్న సంఘటన.

నా  మిత్రుడొకతని కమ్యూనీటీలో ఓ దేశీ కుటుంబం. చిన్న కుటుంబం, వాళ్ళిద్దరు, వాళ్ళకిద్దరు. భార్యాభర్తలు ఇద్దరూ ఉద్యోగస్తులు. ఓరోజు మధ్హ్Yఆనం ఆమె నలతఘా ఉంది అని ఇంతికొచ్చిందట. తలుపు తీస్తూ కుప్పకూలి పడి పోయిందట. ఇది మొదట అందిన సమాచారం.

రెండ్రోజుల తర్వాత అటాప్సీ రిపోర్ట్ రిలీజ్ చేసారు పోలీసులూ తదితర సిబ్బంది.

అటాప్సీ రిపోర్ట్ ప్రకారం -
ఆమె నలతగా ఉంది అని ఇంటికొచ్చింది. కారు గరాజులో పార్కు చేసింది. ఇంట్లోకెళ్ళింది. పడుకుంది. రెండు గంటల తర్వాత మెలుకువవచ్చింది. కారు ఆపేయలేదు అని గుర్తుకొచ్చింది. గరాజు తలుపు తీసింది. అక్కడికక్కడే కొలాప్స్ అయ్యింది.

కార్డియాక్ అరెస్ట్ అవటానికికారణం, అధికమోతాదులో కార్బన్ మోనాక్సైడ్ పిల్ల్చటం.

Googled it.

Found this in Quora
https://www.quora.com/If-I-start-my-car-in-a-closed-garage-how-long-before-it-becomes-dangerous

Carbon Monoxide Rate of Emmision for Idling Vehicle Emissions , Light-duty gasoline-fueled vehicles, up to 6000 lb : 6.19 g/min
epa.gov/otaq/consumer/f98014.pdf

CO (ppm: Natural atmosphere level) = 0.1 ppm = 0.1 mg/kg



The acute effects produced by carbon monoxide in relation to ambient concentration in parts per million are listed below

400 ppm (0.04%) Frontal headache within one to two hours

800 ppm (0.08%)Dizziness, nausea, and convulsions within 45 min; insensible within 2 hours
Per wiki
https://en.wikipedia.org/wiki/Carbon_monoxide_poisoning


Effects of carbon monoxide in relation to the concentration in parts per million in the air:[22][23]
Concentration Symptoms
35 ppm (0.0035%) Headache and dizziness within six to eight hours of constant exposure
100 ppm (0.01%) Slight headache in two to three hours
200 ppm (0.02%) Slight headache within two to three hours; loss of judgment
400 ppm (0.04%) Frontal headache within one to two hours
800 ppm (0.08%) Dizziness, nausea, and convulsions within 45 min; insensible within 2 hours
1,600 ppm (0.16%) Headache, increased heart rate, dizziness, and nausea within 20 min; death in less than 2 hours
3,200 ppm (0.32%) Headache, dizziness and nausea in five to ten minutes. Death within 30 minutes.
6,400 ppm (0.64%) Headache and dizziness in one to two minutes. Convulsions, respiratory arrest, and death in less than 20 minutes.
12,800 ppm (1.28%) Unconsciousness after 2–3 breaths. Death in less than three minutes.

Feb 11, 2018

చిన్న వయసులో స్మోకింగ్ చేయటం

యధాప్రకారం స్కూల్ బస్సు దగ్గరకి వెళ్ళిన సూరిగాడు, అయిదునిమిషాల్లోపే మెసేజ్ పెట్టాడు. వాడికీమధ్య ఫోన్ (ఫోన్ అనటం మోటు ఈరోజున తెలుగు అందునా ఈనాడు ప్రపంచంలో. చరవణి అనాలి ట. ఈనాడు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారి ఉవాచ. అదికూడ చఱవాణి కాద ట) కొనిపెట్టాను. అవసరం అనిపించింది. లేట్ ఈవెనింగ్ క్లాసులు గట్రా. ఫోన్ చేతిలో ఉంటం మంచిది అనిపించింది. life360 అని ఒక అప్లికేషన్. అది వేస్తే, ఫోన్ ట్రాక్ చేయొచ్చు. ఏవైనా, వీడు బస్ స్టాండుకి వెళ్ళగానే మెసేజ్. అమ్మా! ఇక్కడ ఒకడు సిగరెట్ తాగుతున్నాడు అని. బడికెళ్ళినాక టీచరుకి చెప్పనా అంటాడు. ఏంచెప్పాలో పాలుపోలేదు.
రకరకాల ఆలోచనలు ముసురుకున్నాయి మనసులో.

వద్దన్న పని చేయటం ఒక ఆనందం ఇవ్వచ్చు. ఆ పిల్లాడి తలితండ్రులు ఆ పిల్లాడు ఈక్వేషన్ అతన్ని ప్రేరేపించి ఉండచ్చు.

సిగరెట్టు తాగటం ఒక హీరోయిజం అని  అతన్ని ఎవరో లేక అతను ఆరాధించే ఓ వ్యక్తి ప్రేరేపించి ఉండచ్చు.

తల్లో తండ్రో అతను తాగేలా ప్రేరేపించి ఉండచ్చు.

సూరిగాడు మెసేజ్ చూసినాక బడికి కాల్ చేసినాను. "మీకు ఇలా కంప్లైంట్ చేయొచ్చో లేదో తెలీదు, మీ దృష్టికి తేవటం నా కర్తవ్యం అని మీకు కాల్ చేస్తున్నాను. మా పిల్లాడు బస్సు ఎక్కే దగ్గర ఎవడో ఇలా స్మోక్  చేస్తున్నడట." అని చేబితే ఆమె ఒక పాయింట్ చెప్పింది "బడిలోగానీ, బడి పరిసరాల్లోగానీ, లేక బస్సులోగానీ స్మోక్ చేస్తే అప్పుడు మేమేమన్నా చేయగలుగుతాం."
కరెక్టే
బడివాళ్ళు చెప్పింది కరెక్టే!
ఒక్కసారి నా యంసియే రోజులు గుర్తుకొచ్చాయి. నిజాయితీగా చెప్తే బస్సులో సిగరెట్ తాగిన సందర్భాలు కోకొల్లలు. అవన్నీ హీరోయిజంకోసం అనుకుందాం. కాని ఇంత చిన్నవయసులో తాగటం - అనారోగ్యం అని నా భావన అలా ఉంచితే మిగతా పిల్లల మీద ఆ ప్రభావం పడుతుందేమో అని ఇంకో భయం.

Feb 9, 2018

స్లీపోవర్

పిల్లలీమధ్య  పిల్లలున్న వాళ్ళు ఎవరు ఇంటికొచ్చినా స్లీపోవర్కి ఉంటారా అని అడుగుతున్నారు. ముఖ్యంగా అనఘ. తన మిత్రురాళ్ళ బృందంలో ఎవరొచ్చినా స్లీపోవర్కి ఉండండి, ఉండనివ్వండీ అని వచ్చిన తల్లితండ్రుల్ని, ఉండమని చెప్పండి అని మమ్మల్ని పోరుతున్నారు.

బాగనే ఉన్నా ఇది ఎక్కడన్నా వికటిస్తుందేమో ఎక్కడో ఓ భయం. ఆ భయానికి మూలం ఓ మితృడి ద్వారా విన్న ఒక సంఘటన!

ఒక దేశీ తెలుగు కుటుంబం
ఇద్దరే పిల్లలు
పన్నెండేళ్ళ అమ్మాయి
చిన్న పిల్లాడు

ఒకానొక రోజున అమ్మాయి తన స్నేహితురాలింటికి స్లీపోవర్కి వెళ్ళింది. సదరు స్నేహితురాలు తెల్ల వాళ్ళు.

ఎలా జరిగిందో తెలీదు
ఏమైందో తెలీదు
కొంతకాలానికి స్లీపోవర్కి వెళ్ళిన తెలుగమ్మాయి గర్భవతి అయ్యింది... ఎవరు అని ఆరాతీస్తే తెల్లమ్మాయి తండ్రి అని తెలిసింది

తర్వాత ఏవైంది అనేది అనవసరం....